Taglibro de
Ken Miner
für die Flöh gibt es Pulver
für die Schuh gibt es Wix
für den Durst gibt es Wasser
bloß für d'Dummheit gibt's nix. 		Sendu al mi komentojn

ARKIVOJ 		diversi diversis delectantur

4a julio, 2009.

KOSMOPOLITISMO LAŬ APPIAH. Gana-usona filozofo Anthony Appiah, aŭtoro de interalie Cosmopolitanism: Ethics in a World of Strangers [kosmopolitismo: la etiko en mondo de fremduloj] (W.W. Norton, 2006) kaj ebla influo sur la nuna usona prezidanto Barack Obama, trovas la originojn de la kosmopolitismo en la cinikoj de la 4a jarcento p. K., kiuj "malakceptis la kutiman sintenon, ke ĉiu civilizita persono apartenas al komunumo inter komunumoj". Laŭ Appiah pluraj stoikoj alprenis la ideon, de Cicerono ĝis Marko Aŭrelio; ankaŭ la kristanisma fondinto Paŭlo, kiu skribis pri stato "kie ne povas esti Greko kaj Judo, cirkumcido kaj necirkumcido, barbaro, Skito, sklavo, liberulo, sed Kristo estas ĉio kaj en ĉio" (Koloseanoj iii.11). Ne surprizas do la retroatribuo de la koncepto al Sokrato far Plutarko, menciita en mia blogero de la 4a junio, 2009.

Laŭ Appiah du fadenoj interplektiĝas en la sinteno nomata kosmopolitismo: "Unu estas la ideo, ke ni havas devojn je aliuloj, devojn, kiuj preteriras ligojn de familieco kaj parenceco.... la alia estas la ideo, ke ni prenu serioze la valoron ne nur de la homa vivo, sed de specifaj homaj vivoj." Por pli ampleksa diskuto en la angla, kun kelka spekulativo pri similaj ideoj de Obama, vidu la la eseon de Carlin Romano en The Chronicle Review (6a junio).

reen al la indekspaĝo

3a julio, 2009.

KLARA EKSPLIKO. En HeKo 394 2-C, 25 jun 09 eblas legi laŭ mi tre klaran prezenton de la teorio de la Esperanta Civito — la plej klaran, kiun mi ĝis nun legis. (Samteme utilas HeKo 394 9-A, 2 jul 09.) Por mi ankoraŭ obtuza detalo unuavide estis "la Jakobena koncepto de la naciŝtato" kaj "la Jakobena naciŝtato". Ambaŭ mencioj estas dusencaj. Aŭ la koncepto entute de naciŝtato estu Jakobena, aŭ ekzistas aparta Jakobena koncepto pri la naciŝtato.

La unuan interpreton ŝajne ni devas tuj malkonsideri, ĉar certe neniu dirus, ke la naciŝtato estas inventaĵo de la Jakobenoj. Ni do elektu la duan. Kaj ja montriĝas, ke ekzistis aparta koncepto de la naciŝtato, kiu en Francio nomiĝis Jakobena. En la angla Vikipedio ni legas, ke "Jakobena eduka politiko, kiu influis modernan Francion ankoraŭ en la 20a jarcento, provis forstampfi franciajn minoritatajn lingvojn, kiujn ĝi konsideris reakciaj, kiel la bretonan, la eŭskan, la katalunan..." Laŭ mia kompreno Gary Mickle nuntempe esprimas tiun ideon. Ĝi solvas la enigmon, kiel eblas oponi minoritatajn lingvojn de perspektivo aŭ dekstra aŭ maldekstra.

Ŝajnas al mi jene: kiam la normalaj koherigaj faktoroj (interalie) kreas grandajn kaj potencajn naciŝtatojn, tiam ni malestimas la koherigajn faktorojn, ĉar potenco aŭtomate oponendas (nelogike, kompreneble, sed tio ŝajne estas la kredo). Sed kiam la samaj koherigaj faktoroj kreas malgrandajn kaj senpotencajn minoritatajn komunumojn, tiam ni emas ilin respekti, ĉar se grandeco kaj potenco estas "malbonaj", kompreneble eteco kaj senpotenco estas "bonaj". Tio verŝajne ne estas la maniero, laŭ kiu politik-teoriistoj priskribus la aferon, sed por la ordinara mortemulo ĝi ŝajnas kredebla. Ĉio tio ŝajne tamen malmulte rilatas el E-o, kiu ja estas minoritata lingvo, sed ne rezultis de la kutimaj koherigaj faktoroj.

reen al la indekspaĝo

2a julio, 2009.

AMAFERO
Somere, kiam gestudentoj malaperas,
kampusoj iĝas pacaj kaj trankvilaj.
Fakultatoj fine kaj dankeme ekliberas;
allogas nun vojaĝoj, kaj similaj.
Se subvencia mono al la man' adheras
elspezrimedoj montras sin facilaj:
la tujfrenezo turnas sin, ĉu vira ĉu virina,
al ĉefurba "konferenco interdisciplina".
En la bus' aperis, ve, fraŭlino Szasz
kaj sidis miaflanke, ino ne tre bela,
"ordinara" oni dirus sen bias',
kun ridet' agrabla tamen, foje hela.
Ŝi specialiĝas pri ekzota gas'
ekstraktebla el la nuks' betela
kaj mi pri verda ĉina porcelano;
ni konversis pri vetero, kaj pri sano.
El ĉiu referaĵo mankis intereso
krom por du-tri kapoj kaj kapinoj
kaj ĉar alia ekis tuj post ties ĉeso
mi palpis en la poŝ' por aspirinoj.
Sed necesis fine ia firma intermezo
liberiga je la volapuke fremdaj fakterminoj;
despere mi eskapis, kaj bonŝance sur teras'
sidlokon trovis flanke de fraŭlino Szasz.
"Ni insultas ilin," diris ŝi, kaj pravis.
"Mi ne volas fari tion." "Ankaŭ ja ne mi."
Sed en l' okul' ŝi konspiremon havis:
"Ĉu ni skandalon kreu?" kobolde emis ŝi.
Kaj iom post iom la saman noton klavis
nia cerboduo, kaj eta plano unuiĝis inter ni.
Ni estis kune tiun tagon kaj la sekvajn
montrante signojn nur amantaspektajn:
De tiam el la hal' ni eliradis pare,
kaj revenis kune la matenojn, kaj ĉeestis
neniun referaĵon poste; terase nur, aŭ trotuare
rukulis en murmuraj voĉoj. Ni ĉiam tamen restis
en niaj ĉambroj post disiĝo, kaj malŝpare
proprajn librojn legis kaj solecon dolĉe festis.
La konferenco levis siajn ŝultrojn: "Ĉu perplekso?
Nenio prioritaton prenas super sekso."
Per nia tromp' ni kokris la kolegojn kaj la modojn.
Ĉu mi fraŭlinon Szasz revidos? Kiu scias?
Ŝultrolevigo, ne defio, malnodas firmajn nodojn,
kaj amaferoj — amaferoj, ili tre varias.
— KM
reen al la indekspaĝo

1a julio, 2009.

NEŬTRALISMO estis la lasta el la pretendoj de la tradicia esperantisteco, kiuj povis realisme alfronti la nuntempon.

Kiom ĝi vere ekzistis, tiom al ĝi nun malĝojan adiaŭon.

reen al la indekspaĝo
ARKIVOJ

La arkivpaĝo enhavas ligilojn al ĉiuj antaŭaj monatoj. Mi komencis blogi en Julio, 2003.